ชุมชนบางกลอย

ในจังหวัดเพชรบุรี เขตผืนป่าแก่งกระจาน ลึกสุดทางทิศตะวันตกที่อยู่ใกล้กับชายแดนพม่า มีชุมชนเล็กๆ ชื่อ “ใจแผ่นดิน” ผู้อาศัยคือชาวกะเหรี่ยง ที่อยู่ร่วมกับธรรมชาติมาอย่างยาวนาน โดยมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์ว่า หมู่บ้านใจแผ่นดินมีอยู่ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2455 จากนั้นคือปี พ.ศ.2524 มีการประกาศตั้งอุทยานแห่งชาติแก่งกระจานขึ้น ทำให้กลุ่มกะเหรี่ยงที่เคยอาศัยในที่ของตัวเอง กลายเป็นผู้บุกรุกป่าไปโดยปริยาย ในปี พ.ศ.2553 คณะรัฐมนตรีได้ผลักดัน “กลุ่มป่าแก่งกระจาน” ขึ้นเป็นมรดกโลกทางธรรมชาติ จากทางยูเนสโก โดยไทยให้เหตุผลว่า แก่งกระจานเป็นผืนป่าที่สมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งในอาเซียน มีสัตว์ที่หายากมากมาย รวมแล้วมากกว่า 490 ชนิด นอกจากนี้ ก็จะนำมาซึ่งชื่อเสียงและรายได้จากการท่องเที่ยว ดังนั้น เจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน จึงร่วมมือกับทหาร บุกเข้ารื้อถอนสิ่งปลูกสร้าง ทั้งเขตใจแผ่นดิน และบางกลอยบน เพื่อบังคับให้ชาวกะเหรี่ยงทั้งหมดออกจากป่า ทำให้ชาวกะเหรี่ยงต้องถอยลงมาใช้ชีวิตกันที่เขตบางกลอยล่าง และบ้านโป่งลึก

เดือนมกราคม 2564 ชาวกะเหรี่ยงบางกลอยล่าง อพยพกลับบางกลอยบน โดยมีเป้าหมายการอพยพสู่ถิ่นฐานเดิมเพื่อดำรงวิถีของความมั่นคงในชีวิต ด้วยการทำไร่หมุนเวียน และดำรงวิถีวัฒนธรรมของชาวปกาเกอะญอ กระทั่งปลายเดือนกุมภาพันธ์ 2564 เจ้าหน้าที่รัฐเปิดปฏิบัติการ “ยุทธการพิทักษ์ป่าต้นน้ำเพชร” โดยการสนธิกำลังหลายหน่วยไปจับกุมชาวบ้านที่บางกลอยบน ทำให้มีชาวบ้านถูกดำเนินคดีรวม 28 คน จากเหตุการณ์วันนั้น เครือข่ายภาคประชาชน เครือข่ายชาติพันธุ์หลายกลุ่ม รวมถึงภาคี Save บางกลอย ได้เคลื่อนไหวเรียกร้องต่อรัฐบาล หน่วยงานที่เกี่ยวข้องหาแนวทางแก้ไขปัญหา เพื่อความมั่นคงในวิถีชีวิต บนหลักสิทธิมนุษยชน สิทธิชุมชน ในการกลับคืนถิ่นฐานเพื่อดำรงวิถีวัฒนธรรมของชาวปกาเกอะญอ รวมถึงความชัดเจนในทางนโยบายการจัดการที่ดินที่เป็นธรรม