ระหว่างวันที่ 14–17 กันยายน 2569 มูลนิธิศูนย์ข้อมูลชุมชน (CRC) ได้เข้าร่วมเวทีสหประชาชาติว่าด้วยธุรกิจและสิทธิมนุษยชน หรือ UN Responsible Business and Human Rights Forum 2026 (UN RBHR Forum 2026) ณ อาคารสหประชาชาติ กรุงเทพมหานคร

โดยเฉลิมศรี ประเสริฐศรี หรือทนายเลิฟ เปิดเผยประสบการณ์จากการเข้าร่วมเวที UN RBHR ว่า เป็นเวทีที่เปิดโอกาสให้ภาคประชาสังคม และประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากโครงการที่เกี่ยวข้องกับ ธุรกิจ ในเวทีที่มีมีการพูดถึงแผนปฏิบัติการระดับชาติว่าด้วยธุรกิจและสิทธิมนุษยชน หรือที่เรียกกันว่า NAP (National Action Plan on Business and Human Rights)

จากเวทีเสวนา หัวข้อ จากแผนปฏิบัติการระดับชาติสู่การตรวจสอบอย่างรอบด้านภาคบังคับ: เอเชียแปซิฟิกเข้าใกล้การผสมผสานมาตรการที่เหมาะสมแล้วหรือยัง ได้มีผู้แทนจากประเทศญี่ปุ่น มาพูดถึงเรื่องแพนพัฒนาเศรษฐกิจ ในการสร้างรถไฟชินกันเซ็น จากเมือง เชื่อมต่อโตเกียว นาโกยะ และโอซาก้า เส้นทาง JR Central ซึ่งเป็นรถไฟใต้ดิน ได้ก่อให้เกิดผลกระทบทางด้านสิ่งแวดล้อม ทำให้แม่น้ำโออิ เหือดแห้งไป ในพื้นที่ตอนล่าง เนื่องจากทางอุโมงค์ได้ลอดผ่านใต้ภูเขา ทำให้ทางน้ำมีการเปลี่ยนแปลงไป ส่งผลกระทบต่อประชากรกว่า 620,000 คน ซึ่งมีประชาชนได้ลงชื่อกว่า 50,000 คนในการต่อต้านโครงการไม่เป็นผล

“เป็นความรู้ใหม่ ว่าการพัฒนาในประเทศที่พัฒนาแล้ว ก็ส่งผลต่อประชาชนอย่างมากเช่นกัน” ทนายเลิฟเผย

นอกจากนี้ในเวที หัวข้อ การทำเหมืองแร่หายากและแร่ ‘สำคัญ’: จากความเสียหายสู่การรวมตัวตอบสนองของชุมชน ทั้งระดับพื้นที่ ภูมิภาค และที่อื่นๆ ที่พูดเกี่ยวกับเหมืองแร่ทำให้แม่น้ำปนเปื้อน ส่งผลกระทบข้ามพรมแดนมายังประเทศไทย

ประเทศไทยเป็นศูนย์กลางในภูมิภาคอาเซียน การทำแร่ในพม่า มากกว่า 2,806 แห่ง โดยไม่มีการควบคุมทางด้านสิ่งแวดล้อม และมีการทำงานตลอดเวลา ได้ส่งผลต่อแม่น้ำกก สาย รวกโขงและสาละวิน มีการตรวจพบสารโลหะหนัก ปนเปื้อนเข้าสู่ห่วงโซ่อาหาร ซึ่งประเทศไทยได้แต่เพียงเฝ้าระวัง ยังไม่มีมาตรการเชิงรุกแต่อย่างใด ซึ่งเมื่อปีที่แล้วได้มีงานนำเสนอประเด็นนี้ เหมืองได้เพิ่มขึ้นกว่า 800 แห่ง โดยที่การควบคุม และก่อให้เกิดผลกระทบสิ่งแวดล้อมในประเทศไทยมากขึ้น

เฉลิมศรี ยังได้มีข้อเสนอแนะกับการจัดเวทีนี้ว่า เนื่องจากตลอดทั้งงานมีผู้เข้าร่วมทั้งคนไทยและชาวต่างชาติเป็นจำนวนมาก กว่า 1,400 คน จึงอยากให้เวทีมีการเชิญภาคธุรกิจและหน่วยงานรัฐเข้ามาให้ข้อมูลหรือชี้แจงด้วย

“หากปัญหาที่เกิดขึ้นเป็นปัญหาในประเทศไทย ก็ควรจะมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมชี้แจงให้ข้อมูลกับประชาชน และนำปัญหาไปแก้ไข”

ข่าวอื่นๆที่คุณอาจจะสนใจ